فناوری مش بلوتوث، پروتکل راهبردی برای خانه‌های هوشمند

دهه‌هاست که فناوری بلوتوث به‌عنوان استانداردی جهانی برای ارتباط دستگاه‌های مختلفی از تجهیزات خانگی تا ابزار تفریحی و حتی مسواک‌های برقی در خانه‌های هوشمند استفاده می‌شود. در سال 2017 فناوری جدیدی به نام مش بلوتوث (Bluetooth Mesh) به بازار عرضه شد که با قابلیت‌های بالای خود، جایگزین سایر فناوری‌های ارتباطی در این حوزه شده است؛ به نحوی‌که بازار اتوماسیون در خانه‌های هوشمند را در حد بالایی توسعه داده است. شرکت‌ها و کارخانه‌ها نیز می‌توانند تجهیزاتی را بسازند که همگی از طریق این فناوری با یکدیگر ارتباط داشته باشند. از طریق مش بلوتوث می‌توان تمامی دستگاه‌های یک خانه و یا حتی یک شهر هوشمند را به یکدیگر متصل کرد. تصور ارتباط میلیون‌ها دستگاه به یک شبکه در یک شهر بسیار فوق‌العاده است. در این ساختار، داده‌ها بین روترهای متعدد رد و بدل می‌شوند تا سیگنال شبکه را به تمام قسمت‌های خانه های مستقر در شهر برسانند.

مش بلوتوث در ابتدا با هدف برطرف کردن نیازمندی‌های بازار و صنعت به یک فناوری ایمن‌تر، قابل اطمینان‌تر و با عملکرد در حد استانداردهای بالا در مباحث کنترل، مانیتورینگ و اتوماسیون عرضه شد. از آن زمان تاکنون این فناوری به حدی رشد پیدا کرده است که بیش از 105 محصول مختلف بر پایه قابلیت‌های شبکه مش بلوتوث توسط شرکت‌های مختلف به بازار عرضه شده‌اند. در حقیقت حرکت از ارتباط تک به تک دستگاه‌ها به سمت ارتباط چندین دستگاه با یکدیگر از طریق این فناوری تحولی عظیم در جهان ایجاد کرده است. حرکت به سمت توسعه فناوری خانه و شهری هوشمند بر این مبنا؛ این موضوع نشان دهنده بی حد و مرز بودن مش بلوتوث است.

شرکت‌های بسیاری به منظور هم‌راستا شدن با روند رو به رشد این فناوری در جهان، راهبرد جدید خود را سرمایه‌گذاری در توسعه فناوری مش بلوتوث به‌ویژه در خانه‌ها قرار داده‌اند و هم‌اینک حرکت جدیدی را به سمت ارائه تجارب واقعی هوشمندسازی به‌ویژه در خانه‌ها آغاز نموده‌اند. توسعه روزافزون این فناوری و ویژگی‌های منحصر به فرد آن فرصتی را برای شرکت‌های مختلف فراهم آورده که بیش از گذشته به این فناوری در خانه‌ها توجه کنند.

در حقیقت مش بلوتوث (Bluetooth Mesh) از جمله مناسب‌ترین پروتکل‌های IOT برای خانه‌های هوشمند است و یکی از مطمئن‌ترین راهکارها بویژه در مقیاس بزرگ به حساب می‌آید. این فناوری امکان توسعه نرم افزارهای تجهیزات هوشمند یک خانه را به شکلی کاملا انعطاف‌پذیر فراهم می‌سازد. ضمن اینکه ایجاد تاخیرات کمتر زمانی عملکرد در تجهیزات استفاده کننده از این فناوری، تجربه کاربری مناسب‌تری را نیز برای افراد در خانه فراهم می‌سازد؛ تجربه‌ای هوشمندتر برای ساکنین خانه. از طرفی استانداردهای حاکم در فناوری مش بلوتوث از جمله مواردی است که به دلیل عملکرد مناسب، کیفیت و امنیت بالا در سال‌های آینده موجب رشد سریع نوآوری در حوزه اتوماسیون خانه‌های هوشمند خواهد شد. مش بلوتوث همچنین نقش مهمی در تقویت اتصال و تبادل اطلاعات بین تجهیزات در یک خانه هوشمند دارد. استفاده از بلوتوث مش نیاز به سخت افزار جدیدی ندارد و می‎تواند به هر دستگاهی که از بلوتوث 4.0 یا 5.0 پشتیبانی می‎کند اضافه شود، بنابراین خیلی از دستگاه‎ها می‎توانند از آن پشتیبانی کنند. اما این که دستگاه‎های فعلی بتوانند از آن استفاده کنند بستگی به نسخه به‎روزرسانی سازندگان آنها دارد.

هم‌اینک افزایش روزافزون به‌کارگیری شبکه مش بلوتوث در خانه‌های هوشمند باعث شده است که پیشگامان حوزه فناوری به سمت ایجاد زیرشاخه‌های همکاری مشترک در این حوزه حرکت کنند.

 در این راستا  (Bluetooth Special Interest Group (SIG اخیرا از یک ایجاد کنسرسیوم مشترک با 60 شرکت دیگر با هدف استانداردسازی راهکارهای مش بلوتوث و توسعه این فناوری در بازار خانه‌های هوشمند خبر داد. شرکت‌هایی چون CompanyGCT Semiconductor, MediaTek, Lierda Midea Group IoT، Alibaba، Nordic Semiconductor، Novel Bits، Synopsys، S-Labs elink Semiconductor, UL Verification services، Xiaomi اعضای دیگر این گروه همکاری هستند.

طبق گفته یکی از مدیران شرکت Alibaba، پشتیبانی استانداردهای مش بلوتوث بی‌سیم با هدف فراهم آوردن یک اتصال مقیاس‌پذیر با کیفیت، قابل اطمینان و عملکرد بالا از محورهای اصلی این همکاری است. از طرفی برای بازار کنونی خانه‌های هوشمند، استانداردهای بین‌المللی بویژه در حوزه شبکه بی‌سیم مش نیاز است تا ضرایب بالایی از امنیت، اطمینان و کارکرد تامین شود. این موضوع نیازمند فعالیت‌های وسیعی در سطح جهانی است که در همکاری شکل گرفته بدان توجه می‌شود.

در این همکاری مشترک همچنین توسعه مشخصه‌های جدیدی از فناوری مش بلوتوث در خانه‌های هوشمند و همچنین کاربردهای مرتبط با آن مد نظر قرار گرفته است. در حال حاضر با معرفی مدل جدیدی از مش بلوتوث این همکاری مشترک فعالیت خود در بازار فناوری خانه‌های هوشمند را توسعه بیشتری داده است. این مدل شامل لایه‌هایی از شبکه مش بلوتوث است که رفتار دستگاه‌های متصل به این شبکه را تعریف می‌کند. به‌عنوان مثال تعریف‌کننده این است که چگونه یک مش بلوتوث نوری توسط یک سوییچ مش بلوتوث کنترل می‌شود. کلیه فعالیت‌ها و مدل‌های توسعه داده شده در این همکاری مشترک برای کلیه شرکت‌های عضو به منظور کاربرد در شبکه مش بلوتوث قابل دسترس خواهند بود و در نتیجه بدین شکل قابلیت همکاری چند جانبه در این خصوص فراهم خواهد شد. رمزگذاری موجود در شبکه‌های مش توسعه یافته در قالب این کنسرسیوم در حدی ایمن خواهد بود که بسیاری از حوزه‌های مختلف خدماتی نظیر پزشکی و یا خدمات درمانی قادرند اطلاعات حساس را رد و بدل کنند.

از طرفی با افزایش رشد مصرف تجهیزات صوتی کمکی و صنعت AIoT در بسیاری از نقاط جهان، شرکت‌های پیشگام در فناوری مش بلوتوث طی این همکاری در نظر دارند سرمایه‌گذاری‌های خود را در توسعه این فناوری ادامه دهند؛ زیرا از نظر آنها جهت پاسخگویی به تقاضای در حال رشد کاربرد آن در جهت ایجاد اتصالات پیشرفته بین تجهیزات در یک خانه و فراهم آوردن امکان تجربه یک خانه هوشمند واقعی، این فعالیت از ضروریاتی است که به طور حتم باید به آن توجه شود. نکته‌ای که به نظر می‌رسد در آینده نزدیک موجب اتصال شهرهای هوشمند از طریق این فناوری به یکدیگر خواهد شد.