هوش مصنوعی در مدت کوتاهی از یک فناوری تخصصی به بخشی از زندگی روزمره و محیطهای کاری تبدیل شده است؛ اما همزمان با گسترش استفاده از این فناوری، نگرانی درباره آینده مشاغل نیز افزایش یافته است. نتایج یک نظرسنجی گسترده از سوی مؤسسه Pew Research Center نشان میدهد در بسیاری از کشورهای جهان، تعداد افرادی که انتظار دارند هوش مصنوعی باعث از بین رفتن مشاغل شود، بیشتر از کسانی است که به ایجاد فرصتهای شغلی جدید به کمک این فناوری امیدوارند.
جدیدترین اخبار روز تکنولوژی در کانال تلگرام آونگ
این پژوهش که دیدگاه بیش از ۵۰ هزار نفر در ۳۷ کشور را بررسی کرده، نشان میدهد نگرانی درباره اثرات هوش مصنوعی بر بازار کار در همه کشورها یکسان نیست. در کشورهای پردرآمد، ترس از حذف مشاغل و افزایش نابرابری اقتصادی پررنگتر است؛ در حالی که در کشورهای با درآمد متوسط، دیدگاه مردم درباره پیامدهای این فناوری متفاوتتر و همراه با عدم قطعیت است.
از سوی دیگر، یک گروه سنی بیش از دیگران نسبت به آینده شغلی خود ابراز نگرانی کردهاند: بزرگسالان ۱۸ تا ۳۴ ساله. این نگرانی در کشورهای مختلف، از کانادا و فرانسه گرفته تا هند، اندونزی و مالزی، مشاهده شده است.
پژوهش جدید Pew چه تصویری از آینده بازار کار ترسیم میکند؟
پژوهش مؤسسه Pew Research Center با هدف بررسی نگاه مردم کشورهای مختلف به پیامدهای هوش مصنوعی انجام شده است. یکی از محورهای اصلی این مطالعه، تأثیر احتمالی این فناوری بر فرصتهای شغلی و آینده بازار کار بوده است.
نتایج نشان میدهد دیدگاه غالب در بسیاری از کشورهای بررسیشده، بیشتر به سمت نگرانی از کاهش مشاغل متمایل است تا امید به ایجاد فرصتهای شغلی تازه. با این حال، نمیتوان همه پاسخدهندگان را در یکی از دو گروه موافق یا مخالف قرار داد؛ بخش قابلتوجهی از مردم هنوز نمیدانند گسترش هوش مصنوعی در نهایت چه اثری بر اشتغال خواهد گذاشت.
جزئیات نظرسنجی و کشورهای مورد بررسی
در این مطالعه، دیدگاه بیش از ۵۰ هزار نفر در ۳۷ کشور بررسی شده است. این کشورها از نظر سطح درآمد و شرایط اقتصادی تفاوتهای قابلتوجهی با یکدیگر دارند و همین موضوع امکان مقایسه دیدگاه گروههای مختلف را فراهم کرده است.
نتایج نشان میدهد میزان نگرانی درباره آینده مشاغل با سطح توسعه اقتصادی کشورها ارتباط دارد. در کشورهای ثروتمند، نگرانی درباره حذف فرصتهای شغلی و همچنین افزایش نابرابری اقتصادی بیشتر گزارش شده است.
چرا این پژوهش اهمیت دارد؟
هوش مصنوعی فقط به ابزارهای تولید محتوا یا دستیارهای دیجیتال محدود نمانده و حضور آن در حوزههای مختلف زندگی و کار در حال افزایش است. به همین دلیل، نگاه مردم به پیامدهای اقتصادی این فناوری میتواند تصویر مهمی از نگرانیهای اجتماعی پیرامون آن ارائه دهد.
البته نتایج این نظرسنجی درباره برداشت و انتظار مردم است و لزوماً به معنای پیشبینی قطعی آینده بازار کار نیست. آنچه پژوهش نشان میدهد، بیشتر تصویری از میزان نگرانی، امید و عدم اطمینان افراد نسبت به این تغییر فناورانه است.
تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار؛ نگرانیها بیشتر از امیدها
یکی از مهمترین یافتههای پژوهش Pew، فاصله میان نگرانی درباره حذف مشاغل و امید به ایجاد فرصتهای شغلی جدید است. در مجموع، افراد بیشتری انتظار دارند هوش مصنوعی باعث کاهش مشاغل شود تا اینکه فکر کنند این فناوری فرصتهای شغلی بیشتری ایجاد خواهد کرد.
در کنار این دو دیدگاه، گروه قابلتوجهی نیز هنوز درباره نتیجه نهایی مطمئن نیستند. این عدم قطعیت نشان میدهد برای بسیاری از مردم مشخص نیست که تغییرات ناشی از هوش مصنوعی در نهایت به حذف گسترده مشاغل منجر میشود یا به شکلگیری فرصتهای کاری جدید.
تعداد افرادی که منتظر حذف مشاغل هستند چقدر است؟
شدت این نگرانی در کشورهای مختلف متفاوت است. در برخی کشورهای توسعهیافته، بخش بزرگی از بزرگسالان انتظار دارند گسترش هوش مصنوعی طی دو دهه آینده به از دست رفتن فرصتهای شغلی منجر شود.
برای نمونه، در استرالیا، کره جنوبی و آمریکا حدود ۷ نفر از هر ۱۰ بزرگسال چنین دیدگاهی داشتهاند. این ارقام نشان میدهد نگرانی درباره آینده اشتغال، در جوامعی که استفاده و آگاهی از فناوریهای هوش مصنوعی بیشتر است، میتواند جدیتر باشد.
چرا بسیاری از مردم نسبت به آینده شغلی خود مطمئن نیستند؟
آینده بازار کار در شرایط فعلی برای بسیاری از مردم قابل پیشبینی نیست. هوش مصنوعی میتواند نحوه انجام برخی وظایف و فعالیتهای شغلی را تغییر دهد، اما براساس این پژوهش مشخص نیست که این تغییرات در مجموع چه اثری بر تعداد فرصتهای شغلی خواهند داشت.
به همین دلیل، بخشی از پاسخدهندگان نه انتظار حذف گسترده مشاغل دارند و نه ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر را قطعی میدانند. این گروه، آینده اشتغال در عصر هوش مصنوعی را با نوعی عدم اطمینان نگاه میکنند.
اعتماد جهانی به چه کشورهایی برای تنظیم مقررات هوش مصنوعی بیشتر است؟
پژوهش Pew تنها به اثر هوش مصنوعی بر مشاغل نپرداخته و نگاه مردم به نحوه حکمرانی و تنظیم مقررات این فناوری را نیز بررسی کرده است.
در کشورهای مورد مطالعه، تفاوتهایی در میزان اعتماد به چین، آمریکا و اتحادیه اروپا برای نظارت و تنظیم مقررات هوش مصنوعی دیده میشود. این تفاوت بهویژه در کشورهای با درآمد متوسط قابل توجه است.
جایگاه چین در نگاه کشورهای با درآمد متوسط
در کشورهایی مانند بنگلادش، مالزی، پاکستان و سریلانکا، پاسخدهندگان در زمینه حاکمیت و نظارت بر هوش مصنوعی اعتماد بیشتری به چین نسبت به آمریکا یا اتحادیه اروپا نشان دادهاند.
با در نظر گرفتن ۷ کشور دیگر با درآمد متوسط که این پرسش نیز در آنها مطرح شده، بهطور میانگین ۴۳ درصد از پاسخدهندگان اعلام کردهاند که برای تنظیم مقررات هوش مصنوعی به چین اعتماد دارند.
مقایسه میزان اعتماد به چین، آمریکا و اتحادیه اروپا
در همین گروه از کشورهای با درآمد متوسط، میزان اعتماد اعلامشده برای آمریکا ۳۵ درصد و برای اتحادیه اروپا ۳۴ درصد بوده است.
پژوهشگران همچنین اشاره کردهاند که نگاه مثبت به چین در کشورهای با درآمد متوسط افزایش یافته و در بسیاری از مناطق نسبت به سال گذشته بیشتر شده است. این تغییر نگرش به افزایش اعتماد به پکن در زمینه تنظیم و نظارت بر هوش مصنوعی کمک کرده است.
نگرانی از نابودی مشاغل در کشورهای توسعهیافته پررنگتر است
یکی از الگوهای قابل توجه در نتایج این پژوهش، تفاوت میان کشورهای پردرآمد و کشورهای با درآمد متوسط است. در کشورهای ثروتمند، نگرانی درباره پیامدهای اقتصادی هوش مصنوعی بیشتر دیده میشود.
در این کشورها، علاوه بر نگرانی درباره از دست رفتن مشاغل، نگرانی از افزایش نابرابری اقتصادی در نتیجه گسترش هوش مصنوعی نیز بیشتر است.
وضعیت استرالیا، کره جنوبی و ایالات متحده
استرالیا، کره جنوبی و آمریکا از جمله کشورهایی هستند که نگرانی درباره آینده اشتغال در آنها بسیار پررنگ بوده است.
حدود ۷۰ درصد از بزرگسالان در هر یک از این کشورها انتظار دارند هوش مصنوعی طی ۲۰ سال آینده باعث از بین رفتن فرصتهای شغلی شود.
این دیدگاه در حالی مطرح شده که کشورهای پردرآمد معمولاً آگاهی عمومی بیشتری درباره هوش مصنوعی دارند و شهروندان آنها نیز بیشتر در معرض اخبار و بحثهای مربوط به این فناوری قرار گرفتهاند.
ارتباط میان آگاهی از هوش مصنوعی و نگرانیهای شغلی
براساس توضیحات یکی از پژوهشگران مؤسسه Pew، میان میزان آگاهی افراد از هوش مصنوعی و نگرانی آنها درباره آینده اشتغال ارتباطی دیده میشود.
افرادی که در کشورهای پردرآمد زندگی میکنند، گفتهاند مطالب بیشتری درباره هوش مصنوعی شنیده یا مطالعه کردهاند. در میان افرادی که آگاهی بیشتری از این فناوری دارند نیز احتمال اینکه هوش مصنوعی را عاملی برای بیکاری بدانند، بیشتر است.
بنابراین، افزایش آگاهی درباره هوش مصنوعی الزاماً به معنای شکلگیری نگاه مثبتتر نیست و در برخی موارد میتواند با نگرانی بیشتر درباره پیامدهای آن برای بازار کار همراه باشد.
چرا جوانان بیش از نسلهای قبل نگران آینده شغلی هستند؟
یکی از یافتههای مهم این مطالعه به تفاوت دیدگاه میان گروههای سنی مربوط میشود. در کشورهای مختلف، بزرگسالان جوان در مقایسه با نسلهای قدیمیتر نگرانی بیشتری درباره تعدیل نیرو و از دست رفتن مشاغل به دلیل هوش مصنوعی دارند.
این روند هم در کشورهای پردرآمد و هم در برخی کشورهای با درآمد متوسط مشاهده شده است.
نتایج مربوط به گروه سنی ۱۸ تا ۳۴ سال
افراد ۱۸ تا ۳۴ ساله در مقایسه با گروههای سنی بالاتر، نگرانی بیشتری درباره تأثیر هوش مصنوعی بر آینده شغلی خود نشان دادهاند.
این موضوع در کشورهایی مانند کانادا، فرانسه، سنگاپور، سوئد، اندونزی، هند و مالزی بهوضوح مشاهده شده است.
کشورهای دارای بیشترین نگرانی در میان جوانان
نتایج پژوهش نشان میدهد افزایش نگرانی در میان جوانان محدود به یک منطقه خاص نیست. از کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی گرفته تا کشورهای آسیایی، افراد جوانتر بیشتر از نسلهای قدیمیتر درباره احتمال تعدیل نیرو در نتیجه پیشرفت هوش مصنوعی ابراز نگرانی کردهاند.
این یافته نشان میدهد بحث درباره آینده هوش مصنوعی تنها مسئلهای مربوط به شرکتهای فناوری یا متخصصان این حوزه نیست و میتواند مستقیماً با نگرانیهای نسل جوان درباره مسیر شغلی آنها ارتباط داشته باشد.
مردم درباره حضور هوش مصنوعی در زندگی روزمره چه احساسی دارند؟
نگاه مردم به حضور هوش مصنوعی در زندگی روزمره، نسبت به نگرانی درباره آینده مشاغل متعادلتر است.
در میان ۳۷ کشور بررسیشده، ۳۷ درصد از افراد گفتهاند بیشتر نگران هستند تا هیجانزده. در مقابل، ۴۱ درصد از پاسخدهندگان تقریباً به یک اندازه احساس نگرانی و هیجان داشتهاند.
این ارقام نشان میدهد واکنش مردم به هوش مصنوعی الزاماً کاملاً منفی یا کاملاً مثبت نیست. برای بسیاری از افراد، این فناوری همزمان میتواند جذاب و نگرانکننده باشد.
تعادل میان هیجان و نگرانی
هوش مصنوعی از یک سو میتواند امکانات و کاربردهای جدیدی وارد زندگی انسانها کند و از سوی دیگر، پرسشهایی درباره آینده مشاغل و ساختار بازار کار ایجاد کرده است.
به همین دلیل، بخشی از جامعه نه با هیجان کامل به این فناوری نگاه میکند و نه آن را صرفاً تهدید میداند. نتیجه نظرسنجی Pew نیز همین نگاه دوگانه را در میان مردم کشورهای مختلف نشان میدهد.
نگاه عمومی به آینده هوش مصنوعی
در مجموع، نتایج این مطالعه تصویری یکدست از نگاه مردم به هوش مصنوعی ارائه نمیدهد. میزان نگرانی بسته به کشور، سطح درآمد، میزان آگاهی و سن افراد متفاوت است.
با این حال، یک نگرانی مشترک در بسیاری از جوامع دیده میشود: مشخص نیست گسترش هوش مصنوعی در نهایت چه تغییری در فرصتهای شغلی ایجاد خواهد کرد.
آینده بازار کار در عصر هوش مصنوعی؛ میان فرصت و ابهام
پژوهش جدید Pew نشان میدهد نگرانی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار در بسیاری از کشورهای جهان از امید به ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر پررنگتر است. این نگرانی در کشورهای ثروتمند و در میان بزرگسالان جوان شدت بیشتری دارد.
در عین حال، تعداد قابلتوجهی از مردم هنوز درباره پیامد نهایی این فناوری مطمئن نیستند. بنابراین، آنچه در حال حاضر بیش از یک پاسخ قطعی درباره آینده بازار کار دیده میشود، نوعی انتظار و ابهام نسبت به مسیری است که هوش مصنوعی در سالهای آینده ایجاد خواهد کرد.
نگاه مردم به خود فناوری نیز ترکیبی از هیجان و نگرانی است؛ موضوعی که نشان میدهد جامعه هنوز در حال شکل دادن به دیدگاه خود درباره جایگاه هوش مصنوعی در زندگی و محیط کار است.
در چنین شرایطی، فارغ از اینکه آینده فناوری و هوش مصنوعی چه مسیری را طی کند، اطمینان از ابزارهایی که هر روز برای کار، ذخیره اطلاعات و فعالیتهای دیجیتال استفاده میکنیم اهمیت بیشتری پیدا میکند. داشتن گارانتی معتبر میتواند بخشی از این اطمینان باشد؛ بهخصوص زمانی که خرابی یک قطعه یا محصول دیجیتال میتواند روند کار را مختل کند.
گارانتی آونگ با ارائه خدمات گارانتی و پشتیبانی برای محصولات تحت پوشش، تلاش میکند استفاده از تجهیزات فناوری با دغدغه کمتری همراه باشد؛ یعنی در کنار سرعت پیشرفت تکنولوژی، برای مشکلاتی که ممکن است در استفاده از محصولات پیش بیاید نیز مسیر مشخصی برای دریافت خدمات وجود داشته باشد.
در نهایت، این پژوهش بیش از آنکه آینده اشتغال را پیشبینی کند، نشان میدهد مردم در نقاط مختلف جهان اکنون چگونه به این آینده احتمالی نگاه میکنند؛ آیندهای که هنوز بخش زیادی از آن برای ما ناشناخته است، اما قرار است نقش فناوری در آن روزبهروز پررنگتر شود.
